การขยายพันธุ์กล้วยไม้ ไม่ว่าจะเป็นการตัดแยกอย่างง่าย ๆ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ (Tissue Culture) หรือการเพาะเมล็ด ซึ่งต้องใช้เทคนิคและความชำนาญเป็นพิเศษ มีเป้าหมายสำคัญ คือการเพิ่มปริมาณกล้วยไม้ให้มีมากยิ่งขึ้นโดยเฉพาะในการผสมเกสรและเพาะเมล็ด เพื่อนำเอาวิชาการผสมพันธุ์เข้าไปประกอบกับเทคนิคในการเพาะเมล็ดจะนำไปสู่กล้วยไม้ลูกผสมที่มีคุณลักษณะใหม่ ๆ แปลก ๆ ออกไปอีกในอนาคต นอกจากนี้การขยาย พันธุ์กล้วยไม้ยังจะเป็นการช่วยให้กล้วยไม้ที่มีอายุแก่เกินไปกลับมีสภาพแข็งแรงและมีกำลังเจริญเติบโตต่อไป เนื่องจากกล้วยไม้ที่แก่เกินไปมักจะพักตัวนาน ประสิทธิภาพในการให้ดอกต่ำกว่าที่ควรและทรุดโทรมลงเป็นลำดับ ตัวอย่างเช่น หวายปอมปาตัวร์ ที่เจ้าของปล่อยไว้ในกระถางจนมีขนาดสูงประมาณ 1 เมตร และมีกอใหญ่ จะประกฎผลให้เห็นว่าหลังจากหมดฤดูออกดอกแล้ว จะพักตัวนานกว่าจะแตกหน่อใหม่ แต่ถ้าหากได้ตัดแยกเพิ่มปริมาณแม้ว่าจะได้ต้นเล็ก แต่ก็จะเจริญเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อต้นสูงขนาดประมาณ 50 เซนติเมตร ซึ่งเป็นขนาดกลางจะเจริญเติบโตแข็งแรงและให้ดอกดี บางต้นอาจแตกหน่อใหม่ ขณะที่ลำอื่น ๆ ให้ดอกด้วยก็ได้ วิธีการขยายพันธุ์กล้วยไม้สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 วิธีคือ 1. การขยายพันธุ์โดยไม่มีการผสมเกสร คือการเอาส่วนหนึ่งส่วนใดของกล้วยไม้ซึ่งมิใช่ผลของการผสมเกสร คือไม่ใช้เมล็ดไปทำการขยายพันธุ์เพิ่มปริมาณกล้วยไม้ วิธีการที่นิยมคือ - ตัดแยกลำหน้าลำหลัง เหมาะสำหรับกล้วยไม้ประเภทซิมโพเดี้ยล - ตัดลำแก่ปักชำ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ซิมโพเดี้ยล โดยเฉพาะสกุลหวายบางหมู่ - ตัดยอดและการแยกหน่อ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ประเภทโมโนโพเดี้ยล - เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ทั่ว ๆ ไป 2. การขยายพันธุ์โดยการผสมเกสรและเพาะเมล็ดคือ การเอาเมล็ดซึ่งเป็นส่วนที่เกิดขึ้นจากผลของการผสมเกสรมาเพาะเป็นต้นกล้วยไม้ - การผสมในต้นเดียวกันเองหรือระหว่างต้นที่แยกมาจากต้นเดียวกัน - การผสมข้ามต้น (Interclonal) - การผสมข้ามหมู่ (Intersection) - การผสมข้ามชนิด (Interspecific) - การผสมข้ามสกุล (Intergeneric)
วิธีการขยายพันธุ์กล้วยไม้สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 วิธีคือ 1. การขยายพันธุ์โดยไม่มีการผสมเกสร คือการเอาส่วนหนึ่งส่วนใดของกล้วยไม้ซึ่งมิใช่ผลของการผสมเกสร คือไม่ใช้เมล็ดไปทำการขยายพันธุ์เพิ่มปริมาณกล้วยไม้ วิธีการที่นิยมคือ - ตัดแยกลำหน้าลำหลัง เหมาะสำหรับกล้วยไม้ประเภทซิมโพเดี้ยล - ตัดลำแก่ปักชำ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ซิมโพเดี้ยล โดยเฉพาะสกุลหวายบางหมู่ - ตัดยอดและการแยกหน่อ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ประเภทโมโนโพเดี้ยล - เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ เหมาะสำหรับกล้วยไม้ทั่ว ๆ ไป 2. การขยายพันธุ์โดยการผสมเกสรและเพาะเมล็ดคือ การเอาเมล็ดซึ่งเป็นส่วนที่เกิดขึ้นจากผลของการผสมเกสรมาเพาะเป็นต้นกล้วยไม้ - การผสมในต้นเดียวกันเองหรือระหว่างต้นที่แยกมาจากต้นเดียวกัน - การผสมข้ามต้น (Interclonal) - การผสมข้ามหมู่ (Intersection) - การผสมข้ามชนิด (Interspecific) - การผสมข้ามสกุล (Intergeneric)